چاپ

چاپ فرآیندی است که توسط آن نقش یا اثری را بر روی سطحی ایجاد و تکثیر می نمائیم که این سطح می تواند کاغذ، مقوا، سلفون، پلاستیک و … باشد. واژهٔ چاپ و صورت قدیمی تر آن «چهاپ» را برگرفته از واژهٔ مغولی چاو دانسته اند که به معنای «فشردن سطحی بر سطح دیگر» است. چاپ در لغت به معنای نقش، اثر، مُهر و نشان آمده است و در متون مختلف کلمات طبع، باسمه، و تافت به عنوان مترادف آن به کار رفته است. چاپ در اصطلاح، به عمل، فن، و صنعت تکثیر صورت و نقش های دوبعدی مانند حروف، ارقام، خط ها، تصویرها، و… به وسیلهٔ انداختن اثر این نقش ها بر کاغذ، پارچه، یا مواد دیگر، به ویژه چاپ مواد خواندنی، با تصویر یا بدون تصویر بر روی کاغذ گفته میشود.

چاپخانه نیز در لغت به معنای محل چاپ کردن و در متون مختلف کلمات مطبعه، دارالطباعه، و باسمه خانه به عنوان مترادف آن به کار رفته است. چاپخانه مؤسسه یا کارگاهی است که از عهدهٔ انجام کارهای چاپی بر روی کاغذ و سایر اشیا از طریق انواع چاپ برمی آید و به تعبیری دیگر، محلی است که چاپ کتاب، نشریات، و مانند آن در آنجا انجام میگیرد. امروزه، چاپ به عنوان یک فرآیند انبوه صنعتی در نظر گرفته می شود که بخش اساسی صنعت نشر و بخش مهمی از فعالیت های اداری و حکومتی را شامل میشود.

تاریخچه صنعت چاپ در جهان

قبل از اینکه صنعتی به نام چاپ به وجود بیاید کتاب ها به صورت دست نویس تکثیر می شدند. در امپراطوری های روم، آتن و … کتاب ها و شاهکارهای ادبی را با دست می نوشتند و به این ترتیب نسخه های جدیدی تولید می کردند. چنین روندی درقرون وسطی رواج داشت. این کار باعث می شد قیمت کتاب به حدی گران باشد که مردم عادی نتوانند آنها را خریداری کنند و تنها عده ی کمی توانایی خرید این کتاب ها را داشته باشند. برای همین سبب می شد تا شرایط خواندن کتاب و استفاده از علوم مختلف برای همگان فراهم نباشد. 

در قرون وسطی کاتبان بر روی پوست گاو یا گوسفند می نوشتند و از صد سال قبل از شارلمانی، از پاپیروس دیگر استفاده نشد. می گویند کاغذ از سرزمین های اسلامی وارد اروپا گردید. کاغذ برای اولین بار در سرزمین های مدیترانه ای که با کشورهای اسلامی در ارتباط بودند دیده شده است. مسلمانان شیوه تولید کاغذ را از مردمان سرزمین چین یاد گرفته بودند.

برای درست کردن کاغذ از الیاف گیاه استفاده می کردند به اینصورت که آن را خرد نموده و به شکل خمیر در می آوردند و سپس خمیر بدست آمده را به صورت یک لایه نازک در آورده و بر روی یک پارچه یا صفحه پهن می نمودند و فشار می دادند تا آب اضافی از آن خارج شود. بدین ترتیب در اواخر قرون وسطی دیگر پوست و کاغذ پوستی جای خود را به کاغذ گیاهی داد.

اگر چه اشپیل فوگل تاریخ‌نگار هیچ اشاره ای در کتاب های خود به کشور چین و مشرق زمین در ابداع صنعت چاپ نکرده است اما باید منشا این هنر را کشور چین دانست. بنابراین مراحلی که چاپ را متحول کرده هنوز نامشخص می باشد. عبدالحسن آذرنگ در کتاب خود به این نکته اشاره می کند که : « یک کیمیاگر چینی به نام پیشنگ در حدود سال ۱۰۴۰ میلادی با استفاده از گل و یک چسب مخصوص ترکیبی را درست کرد و به وسیله آن حروف را ساخت و این حروف را در کوره پخت تا محکم شود. پیشنگ با در کنار هم قرار دادن حروف و محکم کردن آنها با وسیله ای فلزی، مخلوطی از خاکستر، موم و رزین را روی آن می مالید و صفحه ای که حروف روی آن قرار داشتند با ملایمت حرارت می داد. پس از اینکه نقش حروف بر روی صفحه منتقل می شد، قطعات حروف را با حرارت از هم جدا می کرد. بعدا، این کار پیشنگ را حروف چینی نامیدند.

بعد از قرن دوازدهم، غرب برای چاپ از قالب های چوبی حکاکی شده استفاده می کرد ولی در قرن پانزدهم دستگاهی ابداع شد که از جنس فلز بود و به صورت متحرک می توانست نسخه های متعددی از یک کتاب را با سرعت زیاد چاپ نماید.البته تحولی که از قرن ۱۲ تا ۱۵ صورت گرفت بسیار آرام و کند بود اما این تحول در فاصله بین سال های ۱۴۴۵ تا ۱۴۵۰ میلادی شتاب زیادی گرفت و به بالاترین حد خود رسید.

یکی از اهالی مانیتس به نام یوهانس گوتنبرگ در صنعت چاپ نقش تاثیرگذاری ایفا نمود. او چاپ یک انجیل را که به انجیل گوتنبرگ معروف شد در سال ۱۴۵۵ تمام کرد و این انجیل اولین کتابی بود که به وسیله چاپ متحرک تکثیر می شد. صنعت جدید چاپ در نیمه دوم قرن ۱۵ به سرعت در اروپا گسترش پیدا کرد. در دهه ۱۴۶۰ میلادی چاپخانه های بسیاری در سرتاسر امپراتوری روم راه اندازی شدند و پس از ده سال به کشورهایی چون فرانسه، ایتالیا، اروپای شرقی و اسپانیا رسیدند. یکی از شهرهایی که به مرکز چاپ معروف شد ونیز بود که تا سال ۱۵۰۰ میلادی، حدود دو میلیون نسخه کتاب در آنجا چاپ شد و تعداد چاپخانه های این شهر به 100 عدد می رسید.

پس از ۲۰ سال از اولین تلاش هایی که گوتنبرگ برای چاپ انجام داد، صنعت چاپ در شهرهای فلورانس، ونیز، لیون و پاریس به وسیله سطوح برجسته به صورت محدود رواج پیدا کرد. به دلیل هزینه های زیاد، دستگاه چاپ تنها برای افراد ثروتمند در دسترس بود و به همین جهت برای زمان طولانی مورد استقبال عموم قرار نگرفت. پس از گذشت ۳۰۰ سال از ساخت دستگاه چاپ گوتنبرگ در سال ۱۷۹۶ میلادی، شخصی به نام آلوئیس زنه فلدر که یک نمایش نامه نویس اهل آلمان بود، لیتوگرافی یا چاپ سنگی را اختراع نمود. نحوه کار به این صورت بود که متنی را بر روی سنگ حکاکی می کردند که می توانست در حدود ۷۵۰ صفحه را به خوبی چاپ کند.

تاریخچه صنعت چاپ در ایران

برخی عصر ایلخانان را شروع صنعت چاپ در ایران می دانند اما بعضی دیگر این احتمال را می دهند که قبل از دیگران، یهودیان فارسی زبان به این فکر افتاده اند. در سال ۱۶۳۹ میلادی در لیدن هلند سه کتاب به خط و زبان فارسی چاپ شد که برای تبلیغ مسیحیت بود. ظاهرا این چاپخانه نخستین چاپخانه فارسی زبان در سراسر جهان بوده است. طبق مدارک در دسترس اولین کتاب چاپ ایران در سال ۱۶۳۸ توسط زبور داوود که یک کشیش بود به خط و زبان ارمنی در محله جلفای اصفهان به چاپ رسیده که دارای ۵۷۲ صفحه بوده است.

اما دوران تحول در حوزه چاپ و موارد چاپی مثل روزنامه و کتاب در دوره قاجار و از زمان ولایتعهدی عباس میرزا شروع گردید که همزمان با جنگ هایی بود که میان ایران و روسیه صورت گرفت. با حمایت عباس میرزا در سال ۱۲۳۳ قمری یک چاپخانه در شهر تبریز توسط آقا زین العابدین تبریزی تاسیس شد و نخستین کتاب فارسی در سال ۱۲۳۴ هجری قمری با عنوان فتح نامه اثر میرزا ابوالقاسم قائم مقام فراهانی که در مورد جنگ های میان ایران و روس بود، چاپ و منتشر گردید.

پس از ۷ سال از راه اندازی چاپخانه تبریز به دستور فتحعلی شاه میرزا زین العابدین به تهران رفت تا چاپخانه ای در آن شهر بپردازد. موضوع این کتاب ها معمولا دینی، تاریخی، ادبی، آموزش اصول بهداشتی و … بود.

بنا به دلایلی چاپ سنگی بعد از چاپ سربی رواج پیدا کرد. جعفرخان تبریزی در سال ۱۲۴۰ هجری قمری یک دستگاه چاپ سنگی را به تبریز آورد. اولین کتاب چاپی سنگی یک قرآن بود که در سال ۱۲۴۸ توسط میرزا اسدالله چاپ شد. پس از آن در شهرهای دیگر نیز چاپ سنگی گسترش یافت. هشت سال قبل از اینکه دستگاه چاپ سنگی وارد ایران شود، چاپ سربی نیز انجام می گرفت ولی به دلیل اینکه سختی و هزینه زیادی داشت بعد از بکارگیری دستگاه چاپ سنگی، از آن استفاده نشد اما در زمان ناصرالدین شاه  قاجار پس از نیم قرن دوباره از چاپ سربی استفاده گردید.

با تاسیس مدرسه دارالفنون و نیاز به نشر کتب درسی، صنعت چاپ ایران تحت تاثیر قرار گرفت و موجب شد تا کارگاهی اختصاصی برای چاپ کتابهای دارالفنون در این مدرسه تاسیس گردد. این چاپخانه از سال ۱۲۶۸ تا ۱۳۰۰ برپا بود و حدود ۴۰ عنوان کتاب به چاپ رساند. همچنین یک چاپخانه دولتی در زمان ناصرالدین شاه راه اندازی گردید که روزنامه و کتاب چاپ می کرد یکی از عواملی که موجب افزایش گرایش مردم به خواندن مطالب اجتماعی و سیاسی گردید نهضت‌ مشروطه‌ در ایران‌ بود. این نهضت باعث شد تا تیراژ و عناوین روزنامه ها بالا رود و صنعت چاپ در ایران گسترش بیشتری پیدا کند.

 

روش های چاپی را می‌توان در سه دسته اصلی جای داد که شامل:

چاپ مستقیم، چاپ غیرمستقیم، چاپ تماسی

 

1- چاپ مستقیم

سطحی که چاپ روی آن انجام می‌شود در این شیوه چاپی به‌صورت مستقیم در تماس با فرم چاپ قرار می‌گیرد. از مهم‌ترین شیوه‌های چاپی که از این روش استفاده می‌کنند می‌توان به کلیشه , سیلک اسکرین , لترپرس , هلیوگراور , چاپ طلاکوب, فلکسو, باتیک و نایلوپرینت اشاره نمود. قدیمی‌ترین شیوه‌های چاپی مستقیم کلیشه سازی است که نمونه‌های مختلف آن انواع مهرهای چاپی است که در فروشگاه‌ها و ارگان‌های مختلف مورداستفاده قرار می‌گیرد.

2- چاپ غیرمستقیم 

فرم چاپی در این شیوه به‌صورت غیرمستقیم با سطح چاپ شونده تماس دارد. بنابراین طرح اولیه به روی یک‌لایه بی‌رنگ چاپ می‌شود سپس از این لایه روی کاغذ یا هر سطحی که موردنظر است چاپ می‌گردد. از معروف‌ترین روش های چاپی که از شیوه غیرمستقیم استفاده می‌کند چاپ افست است. رابط چاپ در این روش غلطک  لاستیکی است که جوهر را که از روی صفحه  زینک منعکس شده است بر روی سطح کاغذ منتقل می کند و  طرح روی آن چاپ می‌شود .

3- چاپ غیر تماسی

هیچ‌گونه تماسی در این روش بین سطح چاپ شونده و فرم چاپی وجود ندارد بلکه در این مورد پودر یا جوهر را روی سطح موردنظر می‌پاشند. در این روش فرم حاوی اطلاعات به‌صورت سخت‌افزاری و فیزیکی نیست. این فرم به‌صورت دیجیتالی به دستگاه چاپ منتقل می‌شود. بنابراین می‌توان یک پلیت ثابت از اطلاعات دیجیتالی موجود تهیه نمود. برای این نوع چاپ  می‌توان به چاپگرهای جوهرافشان و دستگاه‌های  چاپ عریض ( بنر و فلکسی ) اشاره نمود.

 

دسته های بندی اصلی چاپ بر اساس جنس آن به شرح زیر می باشد:

 

1.چاپ پلاستیکی ( نایلو پرینت ) Plastic printing

این نوع چاپ به وسیله کلیشه های پلاستیکی که به دستگاه بسته می شوند صورت می گیرد برای تهیه کلیشه های پلاستیکی سطح پلاستیک ( انواع مختلف دارند که مخصوص دستگاههای متفاوت ساخته می شوند ) را حساس کرده سپس عمل نور دهی ( به وسیله اگراندیسمان ، کنتاکت ، قید ) انجام می گیرد . سپس با تاثیر مواد شیمیایی  کلیشه ظاهر شده نقوش نسبت به سطح برجستگی ملموس پیدا می کند . برای بهترین نمونه های این چاپ می توان از مهر های پلاستیکی در قطع کوچک و انواع و اقسام کلیشه های پلاستیکی بزرگ که برای بستن روی سیلندر دستگا ههای چاپ طلق و لفافه بکار می روند نام برد.

 

2.چاپ فلزی

این نوع چاپ مهمترین بخش چاپ برجسته است . پس از چاپ سنگی چاپ فلزی اختراع شد و در اصل گوتنبرگ مخترع چاپ فلزی بود البته شایسته بود به جای چاپ فلزی مشخصا از چاپ سربی نام برده شود چون این نام در چاپ اشنا و قابل قبول تر است . لیکن بدین دلیل چاپ فلزی گفتیم که انواع کلیشه های دیگر مانند مس، وکروم ، فولاد نیز در این چاپ از سهم بسزائی برخوردار بوده اند و هنوز نیز برای کارهای بخصوصی رواج دارند هر چند در اکثر این کلایشه ها سرب از عوامل اصلی است ولی بعضا فلزات دیگری یافت می شوند که از انواع ان میتوان صفحه های مسی قدیم ( تک فلزی ) که با دست روی ان حکاکی می شد کلیشه های چاپ اسکناس که با ماتریال فلزهای ( چند فلزی ) متفاوت ( سخت ) ساخته می شوند را نام برد.

 

3.چاپ سنگی

از قدیمی ترین انواع چاپ می توان از چاپ سنگی نام برد . این نوع چاپ بیشتر جهت چاپ کتب مورد استفاده قرار میگرفت در این نوع چاپ ابتدا نقوش به وسیله مرکب مخصوصی که از دوده،روغن پخته،موم و سقز تهیه شده بئد روی یک کاغذ مشمع زرد رنگ نوشته می شد . این کاغذ را برای مدتی ( یک تا دو شبانه روز ) در اب نگاه می داشتند سپس آن را روی سنگ صاف سائیده شده قرار داده و حرارت می دادند تا نقوش به سنگ انتقال یابد وقتی روی سنگ مرکبی میشد ان را با تیز اب حاضر می کردند تا حروف روی کلیشه با اندازه یک میلیمتر ( در اثر حل شدن سطح سنگ در تیزاب ) برجستگی پیدا کند . سپس کاغذ را روی کلیشه قرار داده با هر بار مرکبی شدن ( به اضافه فشار ) عمل چاپ صورت می گرفت در ابتدا کلیه عوامل برای چاپ با دست صورت می گرفت و بعد دستگاه های میکانیکی پایی و دستی ساخته شد.

 

روش های مختلف چاپ  به شرح زیر می باشد:

چاپ دیجیتال

به طور معمول تولید محصولات چاپی با کیفیت و حرفه ای مستلزم صرف زمان و مراحل اماده سازی می باشد ولی چاپ دیجیتال روشی نوین می باشد که این چاپ شامل چاپ حرفه ای متن یا تصویر در تیراژ پایین و با سرعت بالا بصورت مستقیم از کامپیوتر به دستگاه چاپ منتقل می گردد . دستگاه چاپ دیجیتال میتواند دستگاه چاپ لیزری ، دستگاه چاپ لارج فرمت، دستگاه چاپ جوهرافشان و یا دستگاه چاپ تونری باشد که میتوان بر روی انواع سطوح از قبیل کاغذ ، کتان، پارچه، فوم برد، شیشه، پی وی سی و پلکسی گلاس بصورت مستقیم چاپ نمود پس از اتصال کامپیوتر به دستگاه چاپ، متن یا تصویر مورد نظر کپی و متن یا تصویر مورد نظر بصورت کاملا اتوماتیک انجام می گیرد و چاپ دیجیتالی را به ارمغان می آورد . اگر متریال مورد استفاده ما بطور مثال کاغذ باشد در روش سنتی جوهر و یا مرکب به بافت کاغذ نفوذ پیدا میکند ولی در این روش بصورت لایه نازکی برروی سطح قرار میگیرد که در بعضی چاپگرها متن یا تصویر ارسالی با استفاده از فرایندهای حرارتی یا پوششی و یا تابش یو وی تثبیت میگردند.

 

مزایای چاپ دیجیتال

  • حذف مراحل قبل از چاپ از قبیل لیتوگرافی و فیلم و زینک
  • قابلیت چاپ حداقل تیراژ حتی یک نسخه
  • هزینه چاپ به تعداد نسخه ارتباط دارد
  • امکان کالیبراسیون دستگاه در تیراژ پایین نیز وجود دارد
  • قابلیت انتخاب سطوح چاپ مختلف
  • امکان شخصی سازی کردن سفارش
  • چاپ اطلاعات متغییر از قبیل متن یا تصویر ویا تعداد
  • مدت آماده سازی کوتاه
  • چاپ دیجیتال نیازمند استخدام اپراتور حرفه ای نیست
  • هزینه تمام شده مقرون به صرفه با توجه به سرعت کار و تیراژ کم
  • قابلیت اجرای اکثر مراحل بعد از چاپ در چاپ دیجیتال از قبیل سلفون و یووی و برش و صحافی و طلاکوب و…
  • چاپ دیجیتال برخلاف چاپ افست به چاپخانه بزرگ احتیاج ندارد
  • این نوع از چاپ همچنین به ماشین های چاپ عظیم نیازی ندارد
  • تمام کارها در یک دفتر کار و با استفاده از دستگاه های چاپ لارج فرمت، لیزری و جوهر افشان صورت میگیرد
  • در این روش میزان مواد باطله شامل کاغذ و مواد شیمیایی کمتر است
  • روش دیجیتال در هر دور چاپ می‌تواند تصویر و متن متفاوتی را چاپ کند چون در این روش از پلیت استفاده نمی‌شود
  • چاپ دیجیتال سیاه‌ و سفید در تیراژ پایین هزینهٔ بالایی ندارد.
  • روش دیجیتال باعث صرفه جویی در نیروی انسانی شده است.
  • دقت دستگاه های چاپ دیجیتالی امکان خطای انسانی را به میزان قابل توجهی کاهش داده است.
  • این امکان وجود دارد که چاپ دیجیتال شبانه روزی انجام شود و دستگاهها و اپراتورها میتواندد بصورت شیفتی کار کنند.
  • امکان چاپ دیجیتال هفت رنگ و چاپ دیجیتال هشت رنگ نیز با دستگاههای جدید وجود دارد.

چاپ افست

چاپ افست یکی از رایج ترین شیوه های چاپ موجود می باشد. افست (Offset)در معنای لغت یعنی غیر تماسی بودن، یعنی اینکه متریال چاپی که اغلب کاغذ می باشد در تماس مستقیم با پلیت چاپی که به اصطلاح معمولا زینک گفته می شود نمی باشد، در نتیجه در دسته بندی صنعت چاپ، چاپ افست در دسته بندی های چاپ های غیر تماسی قرار می گیرد.

 

مزایای چاپ افست

  • این نوع چاپ بالاترین سطح از کیفیت چاپ را تولید می‌کند
  • کیفیت بالای نوع چاپ ماندگاری بسیار خوبی هم دارد
  • برخلاف روش‌های دیگر، کیفیت چاپ زود زایل نمی‌شود
  • سرعت و حجم چاپ فوق‌العاده بالا
  • چاپ افست برای تولیدات تجاری یا پرتیراژ سریع‌ترین روش است.
  • ماشین رول افست می‌تواند بیشتر از 1 کیلومتر کاغذ رول در دقیقه چاپ کند از جمله چاپ روزنامه
  • جهت چاپ در تیراژ بالا می‌توان به‌آسانی از افست استفاده کرد
  • هزینه‌ی پایین چاپ درانجام کارها
  • این نوع چاپ، ارزان‌ترین روش چاپ باکیفیت فوق‌العاده در تیراژهای تجاری است
  • ماندگاری و سرعت بالا در تولید کلیشه‌ی چاپی ( زینک )
  • سرمایه‌گذاری سودآور

 

این نوع چاپ اغلب به‌عنوان پرهزینه‌ترین روش تولید محصولات چاپی باکیفیت فوق‌العاده در تیراژ صنعتی شناخته می‌شود .درست است که قیمت خرید و نصب تجهیزات افست خیلی بالاست، ولی هزینه‌ی چاپ توسط این محصول برعکس خیلی پایین است. این یعنی شما می‌توانید سفارش‌های چاپی را با بهترین کیفیت، سریع‌ترین زمان و بالاترین حجم تولید کنید
و با هزینه‌ی پایین تولید، سود بسیاری از آن ببرید.

چاپ سابلیمیشن ( ترانسفر یا انتقالی )

چاپ سابلیمیشن یک روش چاپ بر روی اشیاء می باشد که به وسیله این سیستم چاپ امکان چاپ روی بسیاری از سطوح همچون چاپ روی تی شرت، چاپ روی لیوان، چاپ روی کلاه، چاپ روی پارچه و … با کیفیت و ماندگاری بالا و همچنین با قیمت مناسب،در تیراژهای بسیار کم حتی ۱ عدد هم امکان پذیر می باشد. فرآیند چاپ سابلیمیشن بسیار ساده می باشد. علت نام گذاری این نوع چاپ ها این است که  مواد را از حالت جامد به گاز تبدیل و بر روی سطح موردنظر منتقل می شود.

 

مزایای چاپ سابلیمیشن

  • هزینه تمام شده پایین در چاپ محصولات
  • امکان چاپ در تیراژ پایین حتی یک عدد
  • بهترین و باکیفیت‌ترین شیوه چاپ روی اشیا
  • ماندگاری بالای چاپ در انجام کارها
  • امکان چاپ روی حوزه متنوع و وسیعی از اجسام

چاپ فلکسو

چاپ فلکسو گونه ای از چاپ های برجسته است که در آن کلیشه لاستیکی حاوی طرح مستقیماً با جنس چاپ شونده در تماس است. این روش چاپ به دلیل استفاده از کلیشه های لاستیکی قابل انعطاف(فتو پلیمر)،« فلکسو» نام گرفته است. چاپ فلکسو عموماً برای چاپ بر روی سطوح نایلونی کاربرد دارد. فلکسو چاپی است که بیشتر در خدمت بسته بندی کالا قرار دارد. این نوع چاپ که در زمره چاپ های برجسته قرار دارد قابلیت چاپ بر روی فیلم، پلاستیک، سلفون، کاغذ و مقوا را دارا است و به هنگام چاپ بر روی کارتن های پلاستیکی، سلفون یا هر صفحه شفاف دیگر می تواند سطوح را به صورت موضعی و بر حسب نیاز با مرکب سفید پوشش دهد. فلکسو یکی از روش چاپ برجسته شناخته شده که در سال ۱۹۹۰ برای چاپ پاکت و ساک های کاغذی اختراع شد و از روش لترپرس نیز سبقت گرفته. فلکسو یک روش چاپی ساده به شمار می رود که از سیستم های مرکبدان ساده استفاده شده و سیستم تغذیه آن به شکل رول است.

چاپ سیلک اسکرین

چاپ سیلک اسکرین از پر کاربردترین چاپ ها محسوب می شود. تنوع در نوع مرکب قابل استفاده در این چاپ امکان چاپ روی مواد مختلف را فراهم ساخته است. شیوه ساده این تکنیک باعث می شود که روی سطوح، گرد، بی نظم و … امکان چاپ فراهم شود. در واقع می توان گفت که تمامی اشیایی که در اطراف خود می بینید چه از نظر نوع جنس و چه از نظر شکل ظاهر، تحت پوشش چاپ سیلک قرار می گیرند. اما در بعضی موارد ممکن است این چاپ انتخاب مناسبی نباشد.

چاپ فتواستنسیل

مکانیسم فتواستنسیل مانند چاپ اسکرین میباشد و مرکب از روزنه های استنسیل مستقیماً به سطح چاپ شونده (کاغذ) میرسد.

چاپ مخمل یا فلوک

چاپ مخمل که با نام فلوک نیز شناخته می شود. از این روش به عنوان نمونه در پرچم های رومیزی که نوشته ها و تصاویر مخمل پاش شده روی آن ها دیده می شود، به کار می رود.

چاپ تامپو

این شیوه چاپ در گروه چاپ های گود قرار می گیرد. این مسئله به دلیل استفاده از کلیشه گود در فرآیند چاپ می باشد. از ویژگی های این شیوه امکان چاپ، روی مواد مختلف و متنوع هم از نظر جنس مواد و هم از نظر شکل هندسی آنها می باشد بطوریکه با این روش می توان بر روی سطح صاف، منحنی،گرد ،محدب و حتی کره عمل چاپ را انجام داد. واسط چاپ در چاپ تامپو، لاستیکی از جنس سیلیکون است که به آن تامپون می گویند. این شیوه چاپ بسیار شبیه به مهرهای لاستیکی است با این تفاوت که در مهر حروف برجسته است اما در چاپ تامپو لاستیک سیلیکونی برجستگی ندارد و نقش را به شیوه ای دیگر به سطح قابل چاپ منتقل می کند.

چاپ لترپرس

چاپ ملخی که نوعی ماشین لترپرس است از قدیمی ترین ماشین های چاپ محسوب می شود. در واقع کاربرد حروف سربی که گوتنبرگ مخترع آن بود در این شیوه چاپ به کار گرفته می شود. هر چند نسل ماشین های ملخی رو به انقراض است اما هنوز کارهایی با استفاده از ماشین های ملخی انجام می شود. از جمله کارهای همچون طلاکوب ، شماره زنی  و استفاده از حروف سربی، کلیشه های فلزی و قالب های برش انجام می شود.

چاپ داغی یا طلاکوب

آن چه که طلاکوب می نامند در واقع نوعی چاپ داغی است که به شیوه لترپرس انجام می شود. طلاکوب امروزه به رنگ های مختلف از جمله طلایی، نقره ای ،آبی ، قرمز و .. در بازار موجود است. گاهی به وسیله این سیستم ضرب خالی زده می شود که تنها در جنس مورد نظر فرورفتگی یا برجستگی ایجاد می شود.

چاپ پوششی یا چاپUV  

 (Ultra violet) UV در واقع طیفی از امواج الکترومغناطیس است که انرژی بالایی داشته و همان چیزی است که در نور خورشید نیز وجود دارد. از این اشعه برای خشک کردن رنگ های چاپ و پوشش های مختلف استفاده می کنند. آنچه که به نام پوشش UV معروف است در واقع سیستم خشک کن پوششی است که تنها با اشعه UV خشک می شوند. مرکب و پوشش هایی که با سیستم UV خشک می شوند بدون بو هستند و پس از خشک شدن روی هم نمی چسبد. ورنی چاپ نیز شبیه به چاپ رنگ در افست است با این تفاوت که به جای رنگ، ورنی در ماشین چاپ ریخته و کار را یکبار دیگر از ماشین چاپ عبور می دهند. با تهیه زینگ جداگانه می توان در نقاط خاصی روی کار چاپی ورنی زد.